Η πάθηση

Η σπονδυλική στήλη εκτείνεται από τον αυχένα έως χαμηλά στη μέση. Τα κόκκαλα που την αποτελούν σχηματίζουν ένα σωλήνα (σπονδυλικός σωλήνας), ο οποίος προστατεύει το νωτιαίο μυελό και τα νεύρα.

Στένωση σπονδυλικού σωλήνα είναι η μείωση του χώρου μέσα στη σπονδυλική στήλη, η οποία μπορεί να οδηγήσει στην πίεση των νεύρων που περνούν μέσα από αυτήν. Στις περισσότερες περιπτώσεις εμφανίζεται χαμηλά στη μέση ή στον αυχένα.

Μερικοί άνθρωποι γεννιούνται με στενό σπονδυλικό σωλήνα. Στις περισσότερες περιπτώσεις υπάρχουν συγκεκριμένες αιτίες που το προκαλούν.

Τέτοιες αιτίες είναι οι παρακάτω:

Αιτίες στένωσης σπονδυλικού σωλήνα

  • Εκφυλιστικές, οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις των οστών της σπονδυλικής στήλης μπορούν να προκαλέσουν τη δημιουργία οστεόφυτων προς το κανάλι. Επίσης, η νόσος Paget, μια νόσος των οστών που συνήθως επηρεάζει ενήλικες μπορεί να προκαλέσει ανάπτυξη οστού στη σπονδυλική στήλη.

Οι “μαλακοί” δίσκοι ανάμεσα στους σπονδύλους, οι οποίοι απορροφούν τους κραδασμούς τείνουν να αφυδατωθούν με το πέρασμα της ηλικίας. Ρωγμές στον εξωτερικό τους ελαστικό δακτύλιο μπορεί να επιτρέψουν την έξοδο υλικού από το εσωτερικό τους με αποτέλεσμα την πίεση του νωτιαίου μυελού ή/και των νεύρων.

Οι σύνδεσμοι που συγκρατούν τα κόκαλα της σπονδυλικής στήλης μπορεί να σκληρύνουν και να παχύνουν με την ηλικία. Αυτοί οι υπερτροφικοί σύνδεσμοι μπορεί να προβάλουν μέσα στο κανάλι και να πιέσουν το νωτιαίο μυελό ή/και τα νεύρα.

Ανάπτυξη νεοπλασιών μπορεί να λάβει χώρα εντός του νωτιαίου μυελού, μέσα από τις μεμβράνες που τον περιβάλουν ή μεταξύ των μεμβρανών και του περιβάλλοντος το κανάλι οστού. Είναι σπάνιες και μπορούν να διαγνωστούν σχετικά εύκολα με τη βοήθεια της μαγνητικής και αξονικής τομογραφίας.

Αυτοκινητιστικά ατυχήματα ή άλλοι τραυματισμοί μπορεί να προκαλέσουν εξαρθρώσεις ή κατάγματα των σπονδύλων.

Οι περισσότεροι ασθενείς με στένωση του σπονδυλικού σωλήνα είναι ηλικίας άνω των 50 ετών. Σε νεότερους ασθενείς, παρόλο που και σε αυτούς μπορεί οι εκφυλιστικές αλλοιώσεις να προκαλέσουν στένωση, θα πρέπει να ερευνηθούν και άλλες αιτίες. Αυτές περιλαμβάνουν τραύμα, συγγενείς σπονδυλικές παραμορφώσεις τραύμα, συγγενείς σπονδυλικές παραμορφώσεις όπως η σκολίωση ή κάποια γενετική ανωμαλία, η οποία επηρεάζει την ανάπτυξη των μυών και των οστών στο σώμα. Η ακτινολογική διερεύνηση μπορεί να διακρίνει αυτές τις καταστάσεις.

Τύποι στένωσης σπονδυλικού σωλήνα

Η κατηγοριοποίηση γίνεται ανάλογα με το σημείο της σπονδυλικής στήλης το οποίο πάσχει. Υπάρχουν περιπτώσεις που εμφανίζουν περισσότερους τύπους συγχρόνως. Οι δύο βασικοί όμως είναι εξής

  • Αυχενική στένωση: Στένωση στην περιοχή του αυχένα.
  • Οσφυϊκή στένωση: Στένωση χαμηλά στη μέση, όπου αποτελεί και τον πιο συχνό τύπος

Τα Συμπτώματα

Αρκετοί άνθρωποι μπορεί να εμφανίζουν στοιχεία στένωσης στη μαγνητική ή αξονική τομογραφία, χωρίς παρόλα αυτά να παρουσιάζουν κάποια συμπτώματα.

Όταν όμως εμφανισθούν συμπτώματα, ξεκινούν συνήθως αργά και σταδιακά και χειροτερεύουν με το πέρασμα του χρόνου. Ποικίλουν ανάλογα με τη θέση της σπονδυλικής στένωσης και ανάλογα με το ποια νεύρα πιέζονται.

Στένωση στον αυχένα (αυχενική μοίρα σπονδυλικής στήλης)

  • Μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στο χέρι ή/και στο πόδι.
  • Αδυναμία στο χέρι ή/και στο πόδι.
  • Αδυναμία βάδισης, προβλήματα ισορροπίας
  • Πόνος στον αυχένα
  • Διαταραχές κύστης και εντέρου (σε βαριές περιπτώσεις)

Στένωση χαμηλά στη μέση (οσφυϊκή μοίρα σπονδυλικής στήλης)

  • Μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στο πόδι.
  • Αδυναμία στο πόδι.
  • Πόνος ή κράμπες σε ένα ή και στα δύο πόδια μετά από παρατεταμένη ορθοστασία ή βάδιση, τα οποία υποχωρούν όταν σκύψουμε προς τα εμπρός ή καθίσουμε.
  • Πόνος στη μέση (οσφυαλγία)

Η θεραπεία

Αξίζει να επισημάνουμε ότι σε κάποιες σπάνιες περιπτώσεις,  αν η σπονδυλική στένωση μείνει χωρίς θεραπεία μπορεί να προκαλέσει μόνιμη:

  • Υπαισθησία (μούδιασμα)
  • Αδυναμία
  • Διαταραχή της ισορροπίας
  • Ακράτεια
  • Παράλυση

Συντηρητική μη-επεμβατική θεραπεία

Περιλαμβάνει αναλγητικά, αντιφλεγμονώδη και φυσιοθεραπεία.

Στην περίπτωση που αποτύχει  η  συντηρητική αγωγή ή σε περιπτώσεις βαριάς συμπτωματολογίας συνιστάται η χειρουργική αποκατάσταση.

Επεμβατική θεραπεία

Ανάλογα με την εντόπιση της βλάβης, τη συμπτωματολογία, την ύπαρξη ή μη αστάθειας, θα αποφασιστεί από τον θεράποντα ιατρό η κατάλληλη χειρουργική τεχνική.

Σε αυτές περιλαμβάνονται

  • μικροχειρουργικές τεχνικές αποσυμπίεσης του νευρικού ιστού με τη βοήθεια μικροσκοπίου ή ενδοσκοπίου
  • τεχνικές σπονδυλοδεσίας (στις περισσότερες περιπτώσεις σήμερα διαδερμικές τεχνικές με ελάχιστες τομές) στις περιπτώσεις ύπαρξης συμπτώματος αστάθειας.
  • συνδυασμός και των δυο παραπάνω

Πλεονεκτήματα

Οι μοντέρνες ή και σε συνδυασμό αυτές τεχνικές εξασφαλίζουν άριστα αποτελέσματα με ελάχιστη παραμονή στην κλινική. Ο τραυματισμός των ιστών είναι ο μικρότερος δυνατός. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα

  • την άμεση κινητοποίηση των ασθενών,
  • γρηγορότερη επούλωση του τραύματος
  • γρηγορότερη επιστροφή των ασθενών στις προηγούμενες δραστηριότητές τους.

(Σε προχωρημένες, βαριές περιπτώσεις σπονδυλικής στένωσης είναι πιθανόν να προταθεί από τους θεράποντες ιατρούς χειρουργική επέμβαση για αποσυμπίεση και δημιουργία πρόσθετου χώρου για το νωτιαίο μυελό και τα νεύρα.)