Η πάθηση

Οι όγκοι της σπονδυλικής στήλης είναι νεοπλάσματα που μπορούν να εμφανιστούν οπουδήποτε κατά μήκος της, από τη βάση του κρανίου μέχρι το ιερό οστό και τον κόκκυγα.

Κλινικά προκαλούν συνήθως πόνο και νευρολογικά συμπτώματα όπως μυρμηγκιάσματα, μουδιάσματα, αδυναμία μυϊκών ομάδων, διαταραχές βάδισης, ούρησης κλπ,  ανάλογα με τη θέση τους και το νευρικό ιστό που πιέζεται.

Μπορεί να είναι είτε καλοήθεις είτε κακοήθεις.

Η αντιμετώπισή τους εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως η θέση τους, η προέλευσή τους, η επιθετικότητά τους, η παρουσία νευρολογικών συμπτωμάτων, καθώς και η ηλικία και η γενική κατάσταση του ασθενούς.

Η θεραπεία είναι κατά βάση χειρουργική.

Ταξινόμηση ανάλογα με τη θέση

Οι όγκοι της σπονδυλικής στήλης διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες ανάλογα με τη θέση τους σε σχέση με τη σκληρά μήνιγγα και το νωτιαίο μυελό:

  • Εξωσκληρίδιοι όγκοι. Πρόκειται για όγκους κυρίως των σπονδυλικών σωμάτων και γενικά για όγκους έξω από τη σκληρά μήνιγγα. Αποτελούν περίπου το 70-75% των όγκων της σπονδυλικής στήλης και συνήθως πρόκειται για μεταστάσεις, δευτεροπαθείς όγκους. Συχνότερες πρωτοπαθείς εστίες είναι ο πνεύμονας, ο μαστός, το πεπτικό σύστημα, ο προστάτης και ο νεφρός. Σε ποσοστό πάνω από 10% η πρωτοπαθής εστία παραμένει άγνωστη κατά τη στιγμή της διάγνωσης της δευτεροπαθούς εστίας.
  • Ενδοσκληρίδιοι, εξωμυελικοί όγκοι. Πρόκειται για όγκους που βρίσκονται εντός της σκληρής μήνιγγας αλλά έξω από το νωτιαίο μυελό. Αποτελούν περίπου το 20-25% των όγκων της σπονδυλικής στήλης. Συνήθως είναι καλοήθεις. Τυπικά παραδείγματα είναι το μηνιγγίωμα και το νευρίνωμα.
  • Ενδομυελικοί όγκοι. Πρόκειται για όγκους οι οποίοι βρίσκονται εντός του νωτιαίου μυελού. Αποτελούν περίπου το 5% των όγκων της σπονδυλικής στήλης και παρουσιάζουν ποικιλία ως προς το βαθμό κακοήθειας. Τυπικά παραδείγματα είναι το αστροκύτωμα και το επενδύμωμα

Στη διάγνωση τους μπορούν να συνεισφέρουν οι ακόλουθες εξετάσεις

  • το ιστορικό, η κλινική και νευρολογική εξέταση.
  • η μαγνητική τομογραφία σπονδυλικής στήλης.
  • το σπινθηρογράφημα οστών.
  • η βιοψία (σε εξωσκληρίδιους όγκους).

Η θεραπεία

Η θεραπεία είναι κατά βάση χειρουργική και αποσκοπεί στην ολική εξαίρεση της εξεργασίας και στην αποκατάσταση τυχόν υπάρχουσας αστάθειας. Σε περίπτωση κακοήθειας μπορεί να χρειαστεί συμπληρωματική αντιμετώπιση με ακτινοθεραπεία ή/και χημειοθεραπεία. Σε κάποιες περιπτώσεις όπου η χειρουργική θεραπεία δεν είναι εφικτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο η ακτινοθεραπεία και η χημειοθεραπεία.

  • Με τις σύγχρονες μικροχειρουργικές τεχνικές
  • Τη χρήση μικροσκοπίου
  • Τη βοήθεια της διεγχειρητικής νευροπαρακολούθησης (neuromonitoring) δηλ. της συνεχούς καταγραφής ηλεκτρικών σημάτων από τα άκρα (ηλεκτρομυογράφημα ΗΜΓ, προκλητά δυναμικά), η οποία βοηθά στην έγκαιρη εντόπιση κινδύνων κατά τους χειρουργικούς χειρισμούς

…γίνεται εφικτή η ολική αφαίρεση των όγκων με μεγάλη ασφάλεια και ελάχιστες επιπλοκές.

Η εξέλιξη της σύγχρονης ιατρικής έχει βοηθήσει πολύ στην αντιμετώπιση του καρκίνου και έχει συμβάλλει στην μεγάλη παράταση της ζωής των ασθενών με αυτή τη νόσο. Αυτό το γεγονός έχει οδηγήσει στη πρώιμη διάγνωση όλο και περισσότερων όγκων των σπονδυλικών σωμάτων, στην πλειοψηφία τους μεταστάσεις, πριν αυτοί προκαλέσουν νευρολογικά συμπτώματα (παράλυση). Για αυτούς τους ασθενείς, οι οποίοι αποτελούν και τη μεγάλη πλειοψηφία των ασθενών με όγκους της σπονδυλικής στήλης, υπάρχουν σήμερα ελάχιστα επεμβατικές χειρουργικές τεχνικές όπως:

  • η έγχυση οστικού τσιμέντου με τη μέθοδο είτε της σπονδυλοπλαστικής είτε της κυφοπλαστικής
  • η αδρανοποίηση του όγκου με τη βοήθεια ραδιοσυχνοτήτων.

Πρόκειται για κομψές τεχνικές, οι οποίες μπορούν να διενεργηθούν σε ελάχιστο χρόνο, με μεγάλη ασφάλεια και αποτελεσματικότητα με τη βοήθεια ειδικών καθετήρων χωρίς τις συμβατικές τομές.