Λιθίαση είναι ο σχηματισμός λίθων στους νεφρούς (νεφρολιθίαση), ενώ το ίδιο μπορεί να συμβεί και στους ουρητήρες (ουρητηρολιθίαση).

Ο οξύς κολικός του νεφρού αποτελεί ένα από τα πλέον επώδυνα συμβάντα που μπορεί να υποστεί ένας άνθρωπος και όχι τυχαία είναι ο μόνος πόνος που συγκρίνεται με εκείνον της γέννας, ενώ πάνω από το 50% των ασθενών με κολικό θα υποτροπιάσει στην επόμενη πενταετία.

Πρόκειται για μία πολύ συνηθισμένη πάθηση αφού:

  • ένας στους δέκα ανθρώπους θα εμφανίσει νεφρολιθίαση κατά τη διάρκεια της ζωής του, ενώ το ποσοστό αυτό διπλασιάζεται στο 20%, εάν υπάρχει και άλλο μέλος στην οικογένεια του με ιστορικό λιθίασης.
  • Τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των ατόμων που έχουν νεφρολιθίαση έχει διπλασιαστεί, ενώ σε παγκόσμια κλίμακα αναμένεται ότι 1,2 εκατομμύρια άνθρωποι ετησίως, θα εμφανίσουν κολικό του νεφρού.

Οι ασθενείς που εμφανίζουν λιθίαση φτάνουν παγκοσμίως τα 25 εκατομμύρια!

Τμήμα Λιθίασης Ουροποιητικού

Η κλινική ΛΕΥΚΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ διαθέτοντας μία έμπειρη ομάδα από ιατρούς Νεφρολόγους, Ουρολόγους και Βιοπαθολόγους δημιούργησε το εξειδικευμένο Tμήμα Λιθίασης Ουροποιητικού, με σκοπό την έγκαιρη διάγνωση, θεραπεία και παρακολούθηση των ασθενών που εμφανίζουν λιθίαση.

Το εξειδικευμένο τμήμα διερευνεί την πάθηση σε όλο της το φάσμα και αντιμετωπίζει  τη λιθίαση μέσω ενός ολοκληρωμένου προγράμματος  θεραπείας, στοχεύοντας στην οριστική επίλυση του προβλήματος και όχι στην πρόσκαιρη αντιμετώπισή του.

Ποιοι πρέπει να απευθυνθούν στο Τμήμα Λιθίασης Ουροποιητικού

  • Όσοι διαπιστώσουν τυχαία σε υπερηχογράφημα, χωρίς να έχουν συμπτώματα, ότι έχουν πέτρα στο νεφρό.
  • Όσοι έχουν στην οικογένειά τους μέλη με νεφρολιθίαση.
  • Άτομα που έχουν παρουσιάσει κάποτε επεισόδιο κολικού.
  • Ασθενείς που υπεβλήθησαν παλαιότερα σε λιθοτριψία.

Στη συνέχεια, ο ειδικός ιατρός αναλαμβάνει να συντονίσει ένα πλήρες πρόγραμμα παρακολούθησης του ασθενούς, το οποίο περιλαμβάνει ειδικές εξετάσεις (υπερήχους και εργαστηριακές εξετάσεις), υγειονοδιαιτητικές και φαρμακευτικές οδηγίες.

Τα Συμπτώματα

  • Κολικός του νεφρού με έντονο πόνο στη μέση ή στην πλάγια κοιλιακή χώρα που συχνά επεκτείνεται προς την ουροδόχο κύστη και τα έξω γεννητικά όργανα, συνοδεύεται δε με ναυτία ή και εμέτους. Ο πόνος εμφανίζεται ξαφνικά και ο ασθενής δεν ανακουφίζεται με την αλλαγή θέσης του σώματος.
  • Αιματουρία.
  • Ουρολοίμωξη με παρουσία πυρετού.
  • Ενόχληση στην ούρηση (δυσουρία, συχνουρία, τσούξιμο).
  • Ασυμπτωματικοί ασθενείς που σε τυχαίο έλεγχο διαπιστώνουν τον λίθο.

Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο σχηματισμού λίθων

  • Ηλικία (συχνότερα μεταξύ 20 και 50 ετών)
  • Φύλο (3 φορές συχνότερα στους άνδρες)
  • Οικογενειακό ιστορικό-κληρονομικότητα: (1 στους 4 ασθενείς με λιθίαση αναφέρει και άλλο άτομο στην οικογένεια με ανάλογο πρόβλημα).
  • Κλιματικές συνθήκες: (θερμό και ξηρό κλίμα)
  • Πρόσληψη υγρών: (Η αφυδάτωση)
  • Διατροφή: ζωικά λευκώματα (πρωτεΐνες),λίπος και το αλάτι
  • Παχυσαρκία
  • Επάγγελμα: ( καθιστική ζωή )
  • Φάρμακα

Είδη λίθων

που είναι και οι συχνότεροι και διακρίνονται σε οξαλικούς και φωσφορικούς

που συναντώνται σε άτομα με κυστινουρία

που συνήθως συναντώνται σε γυναίκες με συχνές ουρολοιμώξεις

ιδιαίτερα συχνοί σε άνδρες, σε πάσχοντες από ουρική αρθρίτιδα – ποδάγρα και σε ασθενείς υπό χημειοθεραπεία

Η Διάγνωση

  • Λεπτομερής λήψη ιστορικού.
  • Κλινική εξέταση.
  • Απεικονιστικός έλεγχος, με απλή ακτινογραφία νεφρών-ουρητήρων-κύστεως, υπερηχογράφημα νεφρών-ουροδόχου κύστεως, ενδοφλέβια πυελογραφία και ελικοειδή αξονική τομογραφία (Spiral CT) χωρίς σκιαγραφικό,
  • Εργαστηριακός έλεγχος (βιοχημικές και ορμονολογικές εξετάσεις αίματος, γενική εξέταση ούρων και καλλιέργεια, έλεγχος συλλογής ούρων 24ώρου και χημική ανάλυση του λίθου).

Η Θεραπεία

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ

  • Αντιμετώπιση κολικού με αναλγητική αγωγή, (αν χρειαστεί γίνεται τοποθέτηση ουρητηρικού καθετήρα -pig tail).
  • Διενέργεια σύγχρονων απεικονιστικών εξετάσεων (echo, spiral CT κτλ).
  • Πλήρης μεταβολικός έλεγχος με εξειδικευμένες εξετάσεις αίματος, ούρων καθώς και χημική ανάλυση του λίθου.
  • Φαρμακευτική αγωγή για εγκατεστημένους λίθους και προς αποφυγήν δημιουργίας νέων.

ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ
Διάσπαση και αφαίρεση των λίθων με υπερσύγχρονες, αναίμακτες και ανώδυνες θεραπευτικές μεθόδους, χρησιμοποιώντας μηχανήματα και εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας, ενώ σπανιότερα απαιτείται ανοικτή χειρουργική επέμβαση.

Αναλυτικότερα:

Θραύση του λίθου με κρουστικά κύματα.

Γίνεται συνήθως πολύ καλά ανεκτή από τον ασθενή και μπορεί να είναι αποτελεσματική σε ποσοστό που φτάνει το 90%.

Υπάρχουν βέβαια και κάποιοι λίθοι που δεν μπορούν να διαλυθούν  με την εξωσωματική λιθοτριψία.

Για λίθους που βρίσκονται στον ουρητήρα.

Το ουρητηροσκόπιο μέσω της ουρήθρας και της κύστης εισέρχεται στον ουρητήρα μέχρι τον λίθο, όπου ειδικοί λιθοτρίπτες σπάζουν τον λίθο, κι έτσι  αφαιρούνται τα θραύσματά του. Οι πιο σύγχρονοι λιθοτρίπτες είναι οι αυτοί που διαθέτουν τεχνολογία λέιζερ

Για μεγάλους λίθους του νεφρού ή αυτούς που δεν σπάνε με την εξωσωματική λιθοτριψία.

Μέσω μιας οπής που γίνεται από το δέρμα μέχρι το νεφρό, εισάγεται το νεφροσκόπιο, ανευρίσκεται ο λίθος και στη συνέχεια τον σπάει με ειδικούς υπερηχογραφικούς ή βαλλιστικούς λιθοτρίπτες.

Διεξάγεται  μόνο  σε ειδικές περιπτώσεις.

Η Παρακολούθηση

  • Ενημέρωση του ασθενούς για την πάθηση.
  • Οδηγίες για οριστική επίλυση του προβλήματος συντηρητικά, μέσω δίαιτας ή και φαρμακευτικής αγωγής όπου χρειάζεται.
  • Πρόληψη των υποτροπών.

Το 50% των ασθενών θα υποτροπιάσουν στην πενταετία, ενώ η πιθανότητα σχηματισμών νέων λίθων 1,5 και 10 χρόνια μετά το επεισόδιο είναι 10%, 35% και 60% αντίστοιχα! Συνεπώς κρίνεται απαραίτητη η παρακολούθηση του ασθενούς σε τακτά χρονικά διαστήματα από τον ειδικό ιατρό. Για αυτόν τον λόγο, το Τμήμα Λιθίασης Ουροποιητικού της κλινικής μας, συνιστά στον ασθενή, όταν ολοκληρώσει τη θεραπεία, να ενταχθεί σε σχολαστικό πρόγραμμα παρακολούθησης.

Συχνές Ερωτήσεις

  • Επαρκής πρόσληψη υγρών (2-3 λίτρα ημερησίως)
  • Αποφυγή υπερκατανάλωσης ζωϊκών λευκωμάτων, πουρινών και λίπους και λήψη φυτικών ινών, λαχανικών και φρούτων
  • Μείωση του αλατιού στις τροφές
  • Μέτρια κατανάλωση γαλακτοκομικών
  • Σωματική άσκηση
  • Διατήρηση του σωματικού βάρους σε φυσιολογικά επίπεδα σε περιπτώσεις παχυσαρκίας
  • Επαρκής πρόληψη κιτρικών, ασβεστίου και βιταμίνης D
  • Προσοχή στις τροφές που περιέχουν οξαλικά

Η υπερκατανάλωση διαφόρων βιταμινών όπως η Vit C και η Vit D έχουν συσχετισθεί με πιθανότητα πρόκλησης νεφρολιθίασης.

Θεωρητικά το αλκοόλ μπορεί να αυξήσει την παραγωγή πουρινών στον οργανισμό. Βέβαια για να οδηγηθούμε σε σχηματισμό λίθων πρέπει να έχει γίνει υπερκατανάλωση. Συνεπώς συστήνεται να μην υπερβαίνουμε τα 1-2 ποτήρια μπύρας ή κρασιού ημερησίως.

Το ασβέστιο είναι απαραίτητο για την καλή υγεία των οστών μας καθώς και για άλλες λειτουργίες του οργανισμού μας. Παλαιότερα πιστεύαμε ότι πρέπει να αποφεύγεται πλήρως για την πρόληψη της νεφρολιθίασης. Σήμερα αυτό έχει καταρριφθεί, θεωρείται δε απαραίτητη η καθημερινή πρόσληψη ασβεστίου με τη διατροφή μας στην συνιστώμενη, βέβαια, ημερήσια ποσότητα που καθορίζεται από την ηλικία, το φύλο και τις ιδιαίτερες ανάγκες του οργανισμού μας, όπως αυτές προσδιορίζονται από τον γιατρό μας

Ιωάννης Χουλιάρας

Υπεύθυνος ιατρός Τμήματος Λιθίασης Ουροποιητικού
Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος και Μονάδας Τεχνητού Νεφρού

Τμήμα Λιθίασης Ουροποιητικού